Zemsta | inne lektury | kontakt | reklama | studia
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Zemsta

Cześnik – Maciej Raptusiewicz – charakterystyka szczegółowa

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Ewa Petniak

Cześnik wywodzi się ze starego szlacheckiego rodu, czego dowodzi tytuł odziedziczony po przodkach.

Cześnik – w średniowiecznej Polsce (w XIII w.) urzędnik królewski dbający o „piwnicę” monarchy, później traktowany jako urząd honorowy, a w Rzeczypospolitej Szlacheckiej uznawany za niższy urząd ziemski.


Cześnik nie posiada wiele, zamek w którym mieszka nie jest jego własnością:

„Ojciec Klary
kupił za wsią zamek stary (...)
Tu mieszkamy jakby sowy;”


Wnioskować można, że Cześnik tylko opiekuje się zamkiem i ... Klarą – swoją bratanicą, do której zamek prawnie należy.

Raptusiewicz jest starym kawalerem i aby podreperować swoją sytuację materialną, zaczyna zastanawiać się nad ożenkiem. Zapewne nie wyobraża sobie, by w przyszłości, mając w pamięci swoją „szlachecką świetność”, posłusznie wykonywać czyjeś rozkazy. Małżonka z dobrym posagiem „wybawiłaby” go z niezręcznej sytuacji. Rozważa dwie kandydatury: bratanicy i Podstoliny goszczącej w jego domu w charakterze „opiekunki” Klary i jej majątku. Ostatecznie wybiera Podstolinę „wdówkę gładką” – jako bardziej odpowiednią wiekiem i zamożniejszą, co później okaże się ułudą, bo piękna Hanna, mimo że trzykroć zamężna, nie posiada żadnych dóbr.

Cześnik w stroju szlachcica i z karabelą u boku prezentuje się całkiem okazale, wzbudza szacunek, a nawet strach, zwłaszcza, gdy podnosi głos, mówi stanowczo i uderza pięścią w stół. W istocie to dobroduszny człowiek, nękany niezbyt miłymi przypadłościami:

„Pan zaś, mówiąc między nami,
Masz pedogrę (...)
Kurcz żołądka (...)
Rumatyzmy jakieś łupią.”
– przypomina mu Dyndalski, czym denerwuje Raptusiewicza.

Cześnik jest żywą osobowością z temperamentem choleryka – człowieka gwałtownego, niepohamowanego, stąd i jego nazwisko Raptusiewicz – od „raptus” – gwałtowny, impulsywny. Tak charakteryzuje go Papkin:

„Cześnik – wulkan aż niemiło.
Żebym krótko go nie trzymał,
Nie wiem, co by z światem było.”


Natomiast jego „wróg” – Rejent mówi: „Cześnik burda – ja spokojny”, co dodatkowo potwierdza opinia Wacława:

„Lecz cóż Klara temu winna,
Że czasami stryj szalony?”


W istocie nie są to wady bohatera, raczej cechy, które czynią go szczerym, otwartym. Cześnik nie udaje - mówi i robi wszystko, co pomyśli, czasami zbyt szybko, ale takie ma już usposobienie. W przeszłości był również buńczucznym młodym szlachcicem, który jeździł na sejmiki i pojedynkował się z każdym, kto miał inne od niego zdanie. Z „Panią Barską” – pamiątką z owych lat „przyjaźni” się stale i gotów w każdej sytuacji tą „przyjaźń” wykorzystać, gdy tylko zajdzie taka potrzeba. „Pani Barska” świadczy o jego patriotyzmie (udział w konfederacji) oraz waleczności.

Jest przy tym Cześnik człowiekiem z poczuciem humoru, w czasie „okiennego” dialogu z Rejentem, mając dość sąsiedzkiej wymiany zdań, zażartował:

„Hej! Gerwazy! Daj gwintówkę!
Niechaj strącę tę makówkę!”


Ma też swoje ulubione powiedzonko: „Mocium panie”, które lubi wplatać w wypowiedzi oraz gdy szczególnie się nad czymś zastanawia, np. gdy dyktuje „podstępny” list Dyndalskiemu. Jego atutem jest również hojność – murarzom, z racji odniesionych strat wypłaca odszkodowanie.

Bywa nieśmiały, ale tylko w stosunku do kobiet i dlatego pozyskanie Podstoliny „zleca” Papkinowi. Ten wywiązuje się z zadania prawidłowo, ale wkrótce wdówka, namówiona przez Milczka, zrywa zaręczyny. W pierwszym odruchu Cześnik gotów biec do Rejenta i pojedynkować się z nim za taką zniewagę, ale opanowuje gniew i, choć jest nieskory do intryg, wymyśla taką, która przypadkiem przynosi korzyści wszystkim.

strona:    1    2  




Baza studiów
Kim chcesz zostać?

Zobacz inne artykuły:

Inne
„Zemsta” Aleksandra Fredry - szczegółowe streszczenie
Biografia Aleksandra Fredry
Cześnik – Maciej Raptusiewicz – charakterystyka szczegółowa
Geneza „Zemsty”
Rejent Milczek – charakterystyka szczegółowa
Czas i miejsce akcji w „Zemście”
„Zemsta” – sterszczenie w pigułce
„Zemsta” jako dramat - cechy komedii
Józef Papkin – charakterystyka postaci
Główne wątki w „Zemście”
Znaczenie tytułu i motta „Zemsty”
Komizm „Zemsty”
Charakterystyka pozostałych bohaterów
Symbolika muru i jego rola w „Zemście”
Język „Zemsty”
Plan wydarzeń „Zemsty”
Inscenizacje i ekranizacje „Zemsty”
Kalendarium twórczości Fredry
Twórczość Aleksandra Fredry
Słynne mury w historii i kulturze
Cytaty z Aleksandra Fredry
Najważniejsze cytaty z „Zemsty”
Bibliografia
Fredro - kalendarium życia





Tagi:
• Zemsta jako przykład komedii