„Zemsta” Aleksandra Fredry - szczegółowe streszczenie
© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Ewa Petniak„Nie masz nic tak złego, żeby się na dobre nie przydało.
Bywa z węża dryjakiew (lekarstwo), złe często dobremu okazyją daje.”
Aleksander Fredro
Akt I
| Cześnik – Maciej Raptusiewicz zastanawia się nad wyborem kandydatki na żonę. Na jego rozkaz do zamku przybywa Papkin. Cześnik zleca mu „zdobycie” Podstoliny. Klara i Wacław spotykają się potajemnie, Wacław rozważa możliwość ucieczki z narzeczoną. Toczy się bitwa o mur graniczny między murarzami Rejenta a pachołkami Cześnika, dwaj właściciele zamku kłócą się, obserwując przebieg wydarzeń z okien. Rejentowicz postanawia zostać jeńcem Papkina. |
Scena 1
| Cześnik rozważa ewentualność ożenku. Do wyboru ma dwie kandydatki: młodą bratanicę Klarę i znacznie starszą, trzykrotną wdowę – Podstolinę. Decyduje się na tę drugą – jako bardziej odpowiednią wiekiem, mniej wymagającą i, jak sądzi, posażną. |
Cześnik i Dyndalski
Cześnik w obecności swojego sługi Dyndalskiego snuje małżeńskie plany. Myśli o poślubieniu trzykrotnej owdowiałej Podstoliny – Hanny (Anny) Czepiersińskiej. Liczy na jej spory posag:
„Piękne dobra w każdym względzie:
Lasy – gleba wyśmienita –
Co za czynsze! – To kobieta!
Trzy folwarki...”
Rozważa również kandydaturę swojej bratanicy Klary (małżeństwa w tamtych czasach – XVII – XIX wiek - między krewnymi były zupełnie naturalne i często zawierane), lecz uznaje ją za zbyt młodą, przez co nie byłby pewien jej uczuć. Ostatecznie decyduje się na Podstolinę - jest posażna, bardziej odpowiednia wiekiem, nie skora do zabaw i tańców, ponadto nie będzie musiał się do niej zbytnio zalecać.
Dyndalski uczciwie przypomina swemu panu o jego wieku, chorobach, np. reumatyzmie, skurczach żołądka, które rzekomo Cześnik miewa po przepiciu i które mogą nieco przeszkadzać w związku małżeńskim. Sługa sugeruje, że Raptusiewicz jest już trochę za stary na „romansowanie”, lecz ów nie przejmuje się sugestiami służącego i kwituje jego rady słowami:„Byle tylko w dalszym życiu / Między nami była kwita.”
Scena 2
| Na rozkaz Cześnika do zamku przybywa Papkin. Raptusiewicz wyznacza mu rolę swata – ma pozyskać względy Podstoliny i w jego imieniu starać się o jej rękę. Papkin cały czas się przechwala i opowiada zmyśloną, pełną przygód historię swojej podróży. |
Cześnik, Papkin, Dyndalski
Do zamku Cześnika przybywa ubrany według mody francuskiej (krótkie spodnie, szpada, półperuka, warkocz) Papkin, który zwykle szybko mówi. W taki również sposób wita się z gospodarzem, wymieniając przy tym nieprawdopodobne przygody, które przytrafiły mu się w drodze:
„Bóg z waszmością, mój Cześniku.
Pędząc cwałem na rozkazy,
Zamęczyłem szkap bez liku,
Wywróciłem ze sto razy,
Tak, że z nowej mej kolaski
Gdzieś po drodze tylko trzaski.”
Cześnik naturalnie nie wierzy w opowiastkę Papkina, znając jego skłonność do drobnych, zabawnych kłamstw. Twierdzi, że Papkin z pewnością przybył do zamku piechotą, a pieniądze na podróż przegrał w karty. Przybysz przeczy temu i na dowód pokazuje „wypalony” pistolet, lecz sługa Dyndalski dodaje, że na pewno „gdzieś na wrony”, a nie podczas walki.
Gość zauważa na stole gospodarza śniadanie i kłamie, że od sześciu dni nic nie jadł. Raptusiewicz częstuje go strawą, przypomina o powinnościach i wdzięczności wobec niego, na co mają wpływ jeszcze sprawy z przeszłości (dziwne „sprawki” Papkina). Papkin jest gotów wykonać wszelkie polecenia Cześnika, mówi o sobie jako o zuchwałym wojowniku, doskonałym jeźdźcu i uwodzicielu, lecz Cześnik jego przechwałki „puszcza” mimo uszu - nie wierzy w nie, przystępuje natomiast do wyjaśnienia swojego planu.
strona: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
|
Szybki test:
Wacław pojmany przez Papkina podaje się za:a) podstolego
b) rejenta
c) komisarza
d) sędziego
Rozwiązanie
Na przyjęcie weselne Cześnika gości zaprasza:
a) Śmigalski
b) Wacław
c) Dyndalski
d) Papkin
Rozwiązanie
Wacław, by zapewnić sobie bywanie w stołecznym towarzystwie, podawał się za Rodosława - litewskiego:
a) wojewodę
b) księcia
c) hrabiego
d) barona
Rozwiązanie
Więcej pytań
Zobacz inne artykuły:
Tagi:
• Zemsta jako przykład komedii